خبرگزاری های مهم جهان

- خبرگزاری فرانس‌پرس(Agency France Press)

آژانس خبری فرانس‌پرس یکی از پنج غول خبری جهان است که به کشور فرانسه تعلق دارد.این خبرگزاری، قدیمی‌ترین خبرگزاری دنیا، بزرگترین خبرگزاری فرانسه وسومین خبرگزاری بزرگ در سراسر جهان است؛مرکز آن در پاریس است ومراکز منطقه ای آن نیز در واشینگتن، هنگ کنگ،نیکوزیا ومونته‌ویدئو قرار دارد.در 165کشور جهان خبرنگارانش حضوری فعال ودر 139 کشور نیز دفتر دارد این خبرگزاری به زبان های فرانسه، انگلیسی، عربی، اسپانیایی، آلمانی،پرتقالی و روسی اخبار خود را به سراسر جهان مخابره می‌کند.چالز لویس هاواس در 1835 این اپراتوری رسانه ای را بنا گذاشت در آن زمان نام آن آزانس هاواس بود؛از او به عنوان پدر روزنامه نگاری جهانی نام برده می‌شود. امروز بعد از گذشت 175 سال هنوز از تک و تا نیفتاده و روز به روز بسط و گسترش پیدا می‌کند.

در سال 1940 این آژانس بخش تبلیغات و آگهی های خود را راه اندازی کرد.در ماه نوامر همان سال قانون گذاران فرانسه آژانس هاواس را وادار کردند که بخش تبلیغات و آگهی های بازرگانی خود رااز بخش تهیه اخبار و گزارش جدا کند؛با شروع جنگ جهانی دوم و اشغال خاک فرانسه از طرف آلمان،آژانس هاواس تحت کنترل دولت آلمان درآمد. پس از آزادی فرانسه آژانس مذکور از میان رفت.

در ماه اوت 1944 از ادغام OFI (-Office France Informationاداره اطلاعات فرانسه)و AID(-Agency - Information Document آژانس مستندسازی فرانسه) خبرگزاری فرانس‌پرس را به وجود آوردند و « مارتین بورژ» را به عنوان اولین مدیرعامل فرانس‌پرس انتخاب کردنــــد و در پــــایان همان سال براســـاس حــــکمی به عنوان (Agency France Press)AFPبه رسمیت شناخته شد.در سال های 1946 تا 1954 مدیریت آژانس فرانس‌پرس به دست موریس نگره افتاد که در طی این هشت سال از آن شبکه‌ای قدرتمند ساخت به طوری که در سال 1953 با انتشار خبر مرگ استالین رهبر روسیه جای پای خود را به عنوان یکی از خبرگزاری‌های مهم جهان محکم کرد.در سال 1969 انتشار اخبار به زبان عربی را آغاز کرد. AFP از سال 1981 ماهواره را به خدمت می‌گیرد تا سال 1984 این خبرگزاری فقط با متن و عکس سروکار داشت از آن به بعد صدا هم به خدماتش اضافه شد.در سال 2000 آژانس فرانس‌پرس برای اولین بار در بازی‌های المپیک خدمات چندرسانه ای ارایه کرد. سال2002 برای آژانس فرانس‌پرس سال ورود به عرصه تلویزیون‌های اینتراکتیو(موثربر یکدیگر) است اینتراکتیو به برنامه هایی گفته می‌شود که به واکنش فعالانه تماشاگر یا کاربر نیاز دارد؛ یعنی تا فرد انتخاب نکند برنامه تلویزیونی ادامه پیدا نمی کند.

اکنون آژانس خبری فرانس‌پرس از جایگاهی مهم در بازار خبری جهان بهره‌مند است و نمایندگی هایش در 139 کشور پراکنده‌اند و در مجموع 124000روزنامه ،شبکه یا ایستگاه رادیدیی و تلویزیونی به گونه ای مستقیم یا غیر مستقیم از آن ،خدمات اطلاعاتی دریافت می‌کنند. آژانس خبری فرانس‌پرس دارای 858 خبرنگار است وافزون براین، 1417 خبرنگار نیز با آن همکاری دارند این خبرگزاری در سال 1970 روزانه یک میلیون و پانصد کلمه خبر به سراسر جهان مخابره کرده است که به طور متوسط تنها اخبار مربوط به پاریس 75 هزار کلمه بوده است.همچنین، برای استفاده مطبوعات فرانسه، چند سرویس اختصاصی ورزشی،اقتصادی، اطلاعات مذهبی و جز آن دایر کرده است.بودجه این خبرگزاری در سال 1973 رقمی درحدود صدوچهل میلیون فرانک فرانسه بوده‌است.خبرگزاری فرانس‌پرس ،گزارش‌های مصور فراهم می آورد وبه تلویزیون های بزرگ دنیا مخابره می‌کند. گقته می‌شودکه خبر های این آژانس،نسبت به چهار خبرگزاری دیگر از صحت و دقت بیشتری برخوردار است.

مهم ترین و اولین مشتری AFP دولت فرانسه است که تولیدات خبری این خبرگزاری را برای سرویس‌های مختلف خود خریداری می‌کند. AFP شعبات فرعی نیز دارد که بعضی از آنها عبارتند از:

که اخبار مالی را تهیه ومخابره می کند. AFX.1

AFPGMBH .2 که اخبار خبرگزاری را به زبان آلمانی مخابره می‌کند.

SID.3 که اخبار ورزشی را به زبان آلمانی مخابره می‌کند.

Fil-eas .4 که یک شبکه پخش داده ها و اخبار ماهواره ای است.

تولیدات خبری AFP به سه صورت ارایه می‌شود: 1. تولیدات آنلاین 2. تولیدات متنی 3. تولیدات تصویری.

در سال مالی 2000-2001 درآمد این خبرگزاری از فروش تولیدات خبری اش 310 میلیون دلار و در سال 2001-2002 حدود 325 میلیون دلار بود.

- خبرگزاری رویتر(Reuter)

در اکتبر 1851 ،پل جولیوس رویتر، یک مهاجر آلمانی تبار اداره‌ای در شهر لندن تاسیس کرد.که قیمت‌های بازارسهام را بین لندن و پاریس از طریق کابل مخابراتی جدیدCalais-Dover انتقال می‌داد.رویتر به عنوان یک آژانس به زودی معروف شد، مالکیت خبرگزاری بااینکه در ابتدا خصوصی بودو در تملک خانواده رویتر قرار داشت ولی پس از فوت جولیوس رویتر تغییر مالکیت داده شدبه‌طوری که بعد از مدتی خدمات خود را به دیگر کشورهای اروپایی گسترش داد.همچنین دایره فعالیت خود را به حوزه تبادل اخبار اقتصادی و غیر اقتصادی در سراسر جهان گسترش داد. در سال 1865 رویتر اولین نهادی در اروپا بود که خبر ترور آبراهام لینکلن، رئیس جمهوری آمریکا را تحت پوشش خبری خود قرار داد.در سال 1883 رویتر به انتقال اخبار و اطلاعات برای روزنامه های لندن از طریق سیستم های الکترونیکی اقدام کرد و در سال 1923 پیش قراول استفاده از رادیو برای ارسال اخبار بین المللی شد. در بین دو جنگ جهانی، رویتر تحت فشار دولت انگلیس قرار گرفت تا در راستای منافع آن فعالیت کند. در سال1941 رویتربا ساختاربندی مجدد خود به عنوان یک شرکت خصوصی خود را از این فشارها خلاصی بخشید و در همین سال، چهار اتحادیه بزرگ شامل،اتحادیه صاحبان روزنامه،اتحادیه مطبوعات و نیز مطبوعات متحد اسرالیا و اتحادیه مطبوعات نیوزلند در آن شرکت جستند.اگرچه رویتر بیشتر به عنوان بزرگترین خبرگزاری چندرسانه ای بین المللی شناخته شده است اما بیش از 90 درصد درآمدهای آن از محل خدمات وسرویس های مالی که ارایه می‌دهد،تامین می‌شود.

از تحولات مهمی که از نیمه دوم سده بیستم در رویتر ایجاد شد تاسیس سرویس رویتر مانیتور بود که به پوشش اخبار مربوط به ارزهای خارجی و قیمت سهام دردنیا می‌پرداخت. در سال 1956 رویتراولین خبر مربوط به تقبیح استالین توسط خروشچف را منتشر کرد. در پی افزایش میزان سوددهی رویتر،سهام این شرکت در سال 1984 در بازار بورس لندن عرضه شد و در پی آن اخبار تلویزیونی رویتر نیز در سال 1985 کار خود را آغاز کرد.در سال 1986 رویتر شبکه اطلاعاتی خود را به عنوان فعال‌ترین شبکه جهانی معرفی نمود که می‌تواند اطلاعات را در کوتاه‌ترین مدت و با استفاده از پایانه های کامپیوتری و ویدیـو ترمینال در اختیار مشترکین قرار دهد.

رویتر همان طور که در سال 1961 خبر ساختن دیوار برلین را برای اولین بار منتشر کرد،اخبار فروپاشی آن را نیز در سال 1989 منعکس کرد.این خبرگزاری 30 سال دفتر خود در برلین شرقی را حفظ کرد.

رویتر علاوه بر فعالیت در حوزه ارایه خدمات و اخبار مالی ،متن،گرافیک،فیلم های ویدئویی و عکس های خبری در موضوعات مختلف به سازمان های خبری و پایگاه های اینترنتی در سراسر جهان ارایه می‌دهد. رویتر هم اکنون به عنوان یکی از بزرگترین خبرگزاری‌های دنیا با حدود 2157 خبرنگار و عکاس در 200 شهر واقع در 183 کشور دنیا حضوری فعال دارد. این خبرگزاری متن های خود را به 19 زبان مختلف ارایه می‌دهد.اخبار آن تا 25 هزار خبر وبیش از دو میلیون خبر در روز می‌رسد.این خبرگزاری با ایجاد سرویس اینترنتی خود به صورت چندرسانه ای به بیش از 73 میلیون نفر در سراسر جهان سرویس می‌دهد وچهارهزار روزنامه و چهارصد ایستگاه های رادیو و تلویزیونی مشتریان عمده آنند. سرویس خبرهای اقتصادی و مالی از گسترده ترین و وسیع ترین سرویس های این خبرگزاری است که در شصت کشور فعالیت دارند.رویتر برای کسب اخبار و اطلاعات ،در زمینه بورس،از پیشرفته ترین رایانه ها سود می جویدو در بسیاری موارد اطلاعات را به گونه ای اختصاصی از طریق پایانه های الکترونیکی برای مشتریان ویژه خود می فرستد.

رویتر در سال مالی 2003 درآمدی برابر با سه هزارو197میلیون پوند داشت.در حال حاضر خبرگزاری یادشده وابسته به وزارت امور خارجه انگلستان و در خدمت سیاست های استعماری این کشور است.

خبرگزاری رویتر در زمینه جعل و تحریف وقایع وجریان های انقلابی و رویدادهای جهان سوم دارای پیشینه ای طولانی است و می توان گفت که در این زمینه از تخصصی ویژه بهره می برد و این تخصص را در طول چندین دهه خدمت به وزارت مستعمرات انگلستان کسب کرده است.

- خبرگزاری آسوشیتدپرس(AP)

آسوشیتدپرس(Associated Press -AP ) در مه‌ی 1848 به وسیله نمایندگان شش روزنامه رقیب شهر نیویورک بنیان نهاده شد. هم اکنون این خبرگزاری،بزرگترین آژانس خبری جهان است.این روزنامه ها درصدد هماهنگ عمل کردن در جمع آوری اخبار اروپا بودند. تا پیش از این،هر یک از این روزنامه ها خبرنگاران خود را به بنادر می فرستادند تا اخبار تازه قاره های دیگر خصوصا اروپارا از مسافرانی که از کشتی ها پیاده می شدند،دریافت کنند.در سال 1849 در هالیفاکس اولین اداره ماوراء بحر خبرگزاری آسوشیتدپرس افتتاح شد.

شاید بتوان گفت آسوشیتدپرس اولین سازمان خبری بود که توانست خبرنگاران خود را به جبهه های جنگ بفرستد و از آن زمان به بعد این شیوه در میان خبرگزاری‌ها مرسوم شد. در سال 1861 و طی جنگ های داخلی آمریکا سانسور شدیدی بر مخابره اخبار جنگ اعمال می‌شد که همین امر باعث شد که گزارشگران و خبرنگاران آسوشیتدپرس بدون نام،اخبار و گزارش‌های خود را مخابره کنند و فقط در خبر می نوشتند:"از خبرگزاری آسوشیتدپرس".

در سال 1876 مارک کلوگ اولین خبرنگار آسوشیتدپرس بود که در حین وظیفه در نبرد Little Bighorn جان خود را ازدست داد. آسوشیتدپرس در حال حاضرتعاونی ای است که مالک آن روزنامه‌های معینی می باشند که هم در تهیه اخبار و گزارش ها به آن مساعدت می‌کنند وهم از مطالب آن استفاده می‌کنند.در سال 2004 حدود 1700 روزنامه به اضافه هزار شبکه رادیو و تلویزیونی که بیشتر آنها در خاک آمریکا قرار دارد از اخبار و گزارش‌های آسوشیتدپرس استفاده کرده اند.

به گزارش دفتر مطالعت بین المللی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، خبرگزاری آسوشیتدپرس از سال 1990 به این سو صورت سازمانی جدیدی یافت.در این سال این خبرگزاری به قانون شرکت های ایالت نیویورک پیوست و به وسیله یک شرکت تعاونی غیر انتفاعی درآمد. اعضای آسوشیتدپرس شورای مدیران که هیئت حاکمه این خبرگزاری است را انتخاب می‌کنند. براساس اساسنامه این خبرگزاری، اعضای شورای مدیران حداقل 18 و حداکثر 24 نفر خواهند بود.دست کم سه نفر از اعضای شورای مدیران باید نمایندگان روزنامه هایی باشند که در شهرهایی با جمعیت کمتر از 50 هزار نفر منتشر می شوند ویا روزنامه‌هایی که تحت کنترل و یا مرتبط با روزنامه‌هایی که در شهرهایی با بیش از 50 هزارنفر جمعیت منتشر می‌شوند،نیستند.

مدیر اجرایی، هدایت کننده عملیات های آسوشیتدپرس براساس اختیاراتی که شورای مدیران به وی اعطا کرده می‌باشد. در حال حاضر« تام کورلی» مدیر اجرایی آسوشیتدپرس است که از سال 2003 به این سمت منصوب شده است. وی دوازدهمین مدیر اجرایی است که تاکنون امور آسوسیتدپرس را هدایت کرده اند.در حال حاضر این خبرگزاری 3700 نفر نیرو در اختیار داردکه در 240 اداره این خبرگزاری در سراسر جهان مشغول ایفای نقش هستند. ماموریتی که آسوسیتدپرس برای خود تعریف کرده این است که به شبکه اصلی خبری جهانی تبدیل شودوسرویس های خبری با کیفیت بالا و قابلیت اعتماد بالا به مخاطبان ارایه دهد. آسوسیتدپرس در حال حاضر دارای قسمت ها و امکانات زیر است:

یک شبکه از بهترین عکس‌های دیجیتالی صنعت،آرشیوی از عکس‌های دیجیتالی تجاری،یک سرویس خبری آنلاین که طی 24 ساعت شبانه روز مدام در حال مخابره اخبار دست اول است،یک شبکه اخبار تلویزیونی که وضعیت هنر را مخابره می کند،بزرگ ترین شبکه رادیویی آمریکا و کتابخانه ای مشتمل بر بیش از 10 میلیون عکس و تصویر.

تاکنون خبرگزاری آسوسیتدپرس موفق شده است 47 بار جایزه پولیتزر را که سالی یکبار در آمریکا به بهترین‌های عرصه مطبوعات،ادبیات و موسیقی تعلق می‌گیرد،از آن خود کند. کسب این تعداد جایزه پولیتزر در بین خبرگزاری‌ها و روزنامه‌های جهان بی‌نظیر است.این خبرگزاری 28 جایزه پولیتزر را در عرصه عکس از آن خود کرده است.در حال حاضر 330 شبکه رادیو تلویزیونی بین المللی خدمات اخبار ویدیویی و 8500 خریدار بین المللی اخبار و عکس‌های این خبرگزاری را دریافت می‌کنند.

آسوسیتدپرس اخبار و گزارش‌های خود را به پنج زبان انگلیسی ،آلمانی ،هلندی، فرانسوی و اسپانیایی مخابره می کند.در حال حاضر در عرصه خبر، آسوسیتدپرس علاوه برمخابره اخبار سیاسی به همراه شرکت Dow Jones که ناشر روزنامه وال استریت ژورنال و یکی از قدرت های اصلی عرصه روزنامه نگاری اقتصادی آمریکا است،اخبار اقتصادی و مالی را مخابره می کند.در حال حاضرAP-DJ به رسانه‌ها و مشتریان مطبوعاتی خود در 43 کشور خدمات اخبار اقتصادی و مالی ارایه می‌دهند. همچنین، برای پاسخگویی به نیاز روزافزون مردم به اخبار ورزشی در سال 1947 خبرگزاری آسوسیتدپرس اولین خبرگزاری شد که یک سرویس مجزای ورزشی به راه انداخت.

در حال حاضر روزانه هفده میلیون کلمه خبر و در هر دقیقه 9600 کلمه خبری از خبرگزاری آسوسیتدپرس به سراسر جهان مخابره می‌شود. آسوسیتدپرس در حال حاضر آرشیو عکس اینترنتی با 700 هزار قطعه دارد. هر کاربری در هر نقطه از جهان می تواند از طریق اینترنت به این آرشیو دسترسی پیدا کند.

آسوسیتدپرس دز سال 1941 رسما اولین ایستگاه رادیویی خود را نیز به راه انداخت. در سال 1980، شبکه رادیویی آسوسیتدپرس اولین شبکه رادیویی شد که از طریق ماهواره برنامه‌های خود را پخش می‌کرد.دهه1990 شاهد رشد سرسام‌آور خدمات رادیویی تلویزیونی آسوسیتدپرس بود.درسال 1995 نیز آسوسیتدپرس برای پاسخگویی به علاقه مندی روزافزون جهانیان به اینترنت واحد خدمات چندرسانه ای خود را ایجاد کرد. در حال حاضر سایت اینترنتی آسوسیتدپرس اخبار ،عکس، نمودار،خدمات صوتی و رادیویی را به صورت روزآمد به کاربران ارایه می‌دهد. در سال 1994، آسوسیتدپرس سرویس اخبار ویدیویی بین المللی خود را موسوم بهAPTV در لندن راه اندازی کرد. APTV درسال 1998 بهAPTN Associated Press Television News) ( تغییر نام داد و این تغییر نام زمانی صورت گرفت که آسوسیتدپرس آژانس ویدیویی WIN را از شرکت‌های صاحب آن یعنی شبکه خبری ABC ،ITN انگلیس و کانال 9 استرالیا خرید. APTN تصاویر ویدیویی از اخبار برتر روز را به وسیله ماهواره برای سازمان های عمده خبری فراهم می کند.

با سقوط خبرگزاری تونایتد اینترنشنال،مهم ترین رقیب خبرگزاری آسوسیتدپرس ، این خبرگزاری در حال حاضر بزرگترین سرویس خبری ملی در آمریکا و جهان می باشد.

- خبرگزاری یونایتدپرس

خبرگزاری یونایتد پرس در سال 1958 از اتحاد با « سرویس خبری بین المللی » پدید آمد که اکنون رقیب خبرگزاری آسوشیتدپرس است. یونایتدپرس بعد از آسوشیتدپرس دومین خبرگزاری بزرگ آمریکا و جهان است. این خبرگزاری به علت روش ویژه اش در کسب و نشر خبرهای هیجان انگیز و وسواسی که در ارسال هرچه سریعتر اخبار با خرج می‌دهد ،مدت‌ها به عنوان یک خبرگزاری نیمه جدی تلقی می‌شد. این خبرگزاری در مقایسه با آسوشیتدپرس از نظر تجاری فعال‌تر است ولی طی دو دهه گذشته برای سهام داران خود سودی به همراه نداشته و به خاطر هزینه های زیاد به کارگیری تجهیزات پیشرفته در دهه 1970 با مشکلات مالی مواجه بود. یونایتدپرس کماکان در مالکیت کمپانی اسکریپس است و این کمپانی ضمنا گروه روزنامه‌های اسکریپس- هوارد و شرکت‌های انتشاراتی متعددی را نیز در مالکیت خویش دارد.

این خبرگزاری در میان آژانس‌های خبری بین المللی ، یک نهاد سرمایه داری محسوب می‌شود ولی درآمدهایی که از گذر فروش اخبار و اطلاعات خارجی کسب می‌کند چندان چشم‌گیر نیست. یونایتدپرس با تکیه بر تجهیزات و امکاناتی که در اختیار دارد می‌تواند از رویدادهای گوناگون، مانند جنگ های مهیب،فیلم‌برداری کند و همچنین قادر است اخبار مهم سراسر جهان را با بهره گیری از ماهواره های مخابراتی در کمتر از یک دقیقه به سراسر جهان مخابره کند.

هم‌اکنون خبرگزاری یادشده، حدود یازده‌میلیون کلمه ‌خبروتفسیر در مورد موضوعات گوناگون سیاسی،اقتصادی،فرهنگی،اجتماعی و نظامی به کشورهای مختلف جهان مخابره کند. یونایتدپرس 244 دفتر نمایندگی در سراسر جهان دارد که از این میان 148 دفتر در خاک آمریکا جای گرفته است. مجموع اخبار این خبرگزاری به 48 زبان مختلف مخابره می‌شود و به 7000 مشترک روزنامه، 3237 ایستگاه رادیویی، 1445 ایستگاه تلویزیونی و 36 خبرگزاری ملی خدمات اطلاعاتی ارایه می‌دهد. تعداد کارکنانی که برای خبرگزاری کار می‌کنند تنها حدود 200 کارمند رسمی و هزاران کارمند غیررسمی می باشند؛ ونیز 92 کشور جهان را تحت پوشش خبری خود دارد.

هرچند خبرگزاری‌های آسوشیتدپرس و یونایتدپرس مدعی اند که در فعالیت های خویش سود و زیان هیچ دولتی را در نظر ندارند و مستقلانه و بی طرفانه به کار خود مشغولند، شکی نیست که هر دو خبرگزاری از ابزارهای فعال سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا هستند.

خبرگزاری‌های یادشده، که در حقیقت ستون فقرات امپریالیسم خبری اند والویت های خبری خود را براساس سیاست امپریالیستی خود برنامه ریزی و در جهان منتشر می‌کنند. این برنامه ریزی در بسیاری از اوقات برای تحقق مطامع و اهداف سیایت خارجه امپریالیسم آمریکا موثر افتاده است. خبرگزاری آسوشیتدپرس و یونایتدپرس همراه با سیاست‌های توسعه طلبانه و سلطه جویانه آمریکا ،پیوسته کوشیده اند با طرح مطالب پوچ و نادرست چهره ای وارونه از انقلاب اسلامی ایران، نزد افکارعمومی جهان ترسیم کنند. این آژانس‌های سخن پراکنی با طرح موضوع نقض حقوق بشر در ایران،تروریسم و دهها اتهام واهی دیگر، جنگ سرد دامنه داری را علیه جمهوری اسلامی ایران سازمان داده اند.

- خبرگزاری ایتار- تاس(ITAR-TASS)

منشا تاسیس و آغاز به کار خبرگزاری ایتارتاس(Information Telegraph Agency of Russia ) به نامه ای برمی گردد که وی.ان.کوکوفتسوف،وزیر مالیه روسیه تزاری در 26 مارس 1904 به وزیر امور خارجه این امپراتوری فرستاد.

به تبع آن در ژوئیه 1904 نشستی درباره ایجاد یک آژانس مخابراتی رسمی تشکیل شد. در این جلسه تصمیم به ایجاد آژانس تلگراف سن پترزبورگ (SPTA) گرفته شد.

SPTA اولین خبرگزاری رسمی روسیه و سلف ایتارتاس بود که کارخود را از اول سپتامبر 1904 آغاز کرد.در 31 دسامبر 1909 ،این آژانس تحت نظارت مستقیم شورای وزیران قرار گرفت و به یکی از زیرمجموعه‌های آن تبدیل شد.در 19 اوت 1914 یک روز پس از آنکه نیکولاس دوم،تزار روسیه دستور تغییر نام سن پترزبورگ به پترزبورگ را داد SPTA به PTA تغییر نام یافت. طی دوران انقلاب بلشویکی در 25 اکتبر 1917 ساختمان PTA در پترزبورگ به وسیله ناوگان دریایی بالتیک به رهبری« لئونید استارک» تسخیر شد. اولین گزارش‌های مکتوب به وسیله استارک درباره انقلاب بلشویکی سریعا از طریق این خبرگزاری به سراسر جهان مخابره شد. در 18 نوامبر 1918 دولت بلشویکی ، آن را به آژانس خبری دولت مرکزی تبدیل کرد. در مارس 1918 این خبرگزاری به مسکو منتقل شد و در ماه ژوئن همان سال با اداره انتشارات دولت ادغام گردید. در 7 سپتامبر 1918نام این خبرگزاری به آژانس تلگراف روسیه (ROSTA) تغییر یافت. ROSTA به خبرگزاری اصلی جمهوری سوسیالیستی روسیه تبدیل شد.در 10 ژوئیه 1925 آژانس تلگراف اتحاد جماهیر شوروی(TASS) بنیان نهاده شد و کارکردهای اصلی ROSTA به آن واگذار شد.

TASS خلاصه سه کلمه روسی (آژانس تلگرافی روسیه) است و برای برآورده ساختن هدف های بلوک شرق در عصر جنگ سرد ونظام دو قطبی فعالیت می‌کرد. خبرگزاری TASS زیر نظر شورای وزیران شوروی فعالیت می‌کرد و وظیفه اصلی آن ارایه اخبار،اطلاعات و اسناد رسمی دولت درباره مسایل سیاسی،اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی در داخل و خارج از کشور و مدیریت خبرگزاری‌های جمهوری های متعلق به اتحاد جماهیر شوروی بود.

در جریان کودتای دولتی 1991 تعاض میان اخبار خبرگزاری‌های مستقل و تاس به شدت بروز کرد. که در نتیجه این تفاوت محتوای اخبار خبرگزاری TASS اعتماد مردم را تا حدود زیادی از دست داد.

TASS متشکل و شامل همه خبرگزاری‌های جمهوری های اتحاد جماهیر شوروی بود. این خبرگزاری‌های فرعی عبارت بودند از :

1. خبرگزاری RATAU در اکراین

2. خبرگزاری BELTA در بلاروس

3. خبرگزاری UZTAG در ازبکستان

4. خبرگزاری KTZAG در قزاقستان

5. خبرگزاری GRUZINFORM در گرجستان

6. خبرگزاری AZERINFORM در آذربایجان

7. خبرگزاری ELTA در لیتوانی

8. خبرگزاری LATINFORM در لتونی

9. خبرگزاری ATEM در مولداوی

10. خبرگزاری KIRTAG در قرقیزستان

11. خبرگزاری TAJIKTA در تاجیکستان

12. خبرگزاری ARMENPRESS در ارمنستان

13. خبرگزاری TURKMENIN در ترکمنستان

14. خبرگزاری ETA در استونی

خبرگزاری TASS برخلاف چهار غول خبری جهان غرب ،دارای پوشش خبری گسترده ای نیست و برای کسب اخبار خارجی به خبرگزاری‌های آمریکایی و اروپایی متکی است. اخبار و اطلاعات خبرگزاری TASS مورد استفاده حدود 4000 روزنامه،شبكه تلويزيوني و ايستگاه راديويي در سراسر اتحاد جماهير شوروي وبيش از هزار شبكه رسانه اي خارجي بود. اين خبرگزاری داراي يكي از بزرگترين شبكه هاي خبرنگاري در دنيا بود به طوري كه 682 شعبه در داخل و94 شعبه در خارج از كشور داشت و مجموع حدود 2000 نيروي مطبوعات در اين شعبه ها مشغول كارند.

خبرگزاری TASS در ‍‍‍ژانويه 1992 پس از زوال اتحاد جماهير شوروي واعلام استقلال جمهوري هاي آن وتشكيل كشور روسيه دموكراتيك به آژانس تلگراف اطلاعاتي روسيه (Information Telegraph Agency of Russia)(ITAR-TASS ) تغيير نام يافت؛اما از آنجايي كه نام تاس خبرگزاری رسمي شوروي ،بيشتر شهرت جهاني داشت اين نام در كنار ايتار باقي ماند. امروزه ايتار تاس يكي از خبرگزاری‌هاي مهم جهان است وبه عنوان آژانس خبري اصلي دولت روسيه ايفاي نقش مي كند.

ITAR-TASS دايما براي گسترش كردن استفاده كنندگان از اخبار وسرويس هايش از جمله رسانه هاي ملي، خبرگزاری‌ها،كانال‌هاي تلويزيوني و ايستگاه‌هاي راديويي و شبكه هاي رسانه اي كوچك محلي تلاش مي‌كند. ITAR-TASS به شش زبان زنده دنيا كه عبارتند از روسي،انگليسي،فرانسوي،آلماني،اسپانيايي و عربي اخبار خود را مخابره مي‌كند. خبرگزاری ITAR-TASS بزرگترين مجموعه عكس‌هاي خبري را در روسيه و كشورهاي مشترك المنافع دارد. مجموعه عكس‌هاي خبري آن بيش از 120 هزار عكس است وبيش از يك ميليون نگاتيو نيز در اختيار دارد. روزانه 50 تا 100 عكس روي پايگاه اينترنتي اين خبرگزاری قرار مي‌گيرد.

- ساير خبرگزاري ها

آنچه گذشت مختصري بود درباره پنج خبرگزاری بين المللي كه در مقياس جهاني به گردآوري اخبار و توزيع خبر،تفسير و گزارش خبري اشتغال دارند. اما در حال حاضر هر كشوري داراي يك خبرگزاري ملي است كه كم و بيش وابسته به دولت است. وظيفه اصلي خبرگزاری‌هاي ملي ،كسب خبرهاي داخلي و خارجي براي مطبوعات و رسانه هاي گروهي كشور خويش و ارسال خبرهاي كشور به ديگر كشورهاي جهان است.

گرچه در جهان بيش از 1200 خبرگزاری ديگر فعاليت مي كنند وبسياري از آنها فعاليت شان گسترده است ولي هيچ وقت نمي توانند رقيبي براي غول هاي آژانس خبري پنجگانه مطرح باشند. خبرگزاری‌هاي ملي اخبار ارسالي از سازمان‌هاي خبري بين المللي را انتخاب مي كنند و سپس به رسانه‌هاي داخلي ودر نتيجه مصرف‌كنندگان داخلي خبر تحويل مي‌دهند. در اكثر كشورها،رسانه‌هاي جمعي مجاز به دريافت مستقيم خبر از خبرگزاری‌هاي بين المللي نيستند و بايد اخباررا از طريق خبرگزاری‌هاي ملي-داخلي دريافت نمايند. به واقع در اين ميان، خبرگزاري‌هاي جهان عاملان توزيع مواد خام خبري براي رسانه ها و خبرگزاری‌هاي كوچك ترند.

از ميان خبرگزاری ملي مي‌توان به خبرگزاری شين هوا در چين، خبرگزاری وفا وابسته به جنبش فلسطين، خبرگزاری كيودو وابسته به كشور ژاپن، خبرگزاری IFP متعلق به كشور اسپانيا، خبرگزاری DPI متعلق به آلمان و خبرگزاری جمهوري اسلامي ايران IRNA اشاره كرد.

- خبرگزاری جمهوري اسلامي ايران (IRNA)

در سال 1313 اداره اي به نام آژانس پارس در وزارت امور خارجه تشكيل شد تا اخباركشور را گردآوري ودر دسترس مردم و مطبوعات قرار دهد. پس از پيروزي انقلاب اسلامي،در سال 1360 نام سازمان خبرگزاری جمهوري اسلامي ايران IRNA پارس به خبرگزاری جمهوري اسلامي ايران ايرنا تغيير يافت و از زير مجموعه وزارت امور خارجه خارج گرديد وزير نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به فعاليت خود ادامه داد. خبرگزاری جمهوري اسلامي (ايرنا) اخبار و گزارش‌هاي خبري داخلي،منطقه اي وبين‌المللي را در قالب خروجي هاي خبري مطبوعاتي، سياسي، اجتماعي، فرهنگي، استانها، خارجي، گزارش،علمي،افتصادي، ورزشي،ايرنا انگليسي و ايرنا عربي تقسيم بندي نموده و به صورت 24 ساعته به مشتركين خود عرضه مي‌نمايد. ايرنا، امكان دسترسي به اخبار خبرگزاري‌هاي معتبر جهان نظير فرانس‌پرس،رويتر،يونايتدپرس،آسوشيتدپرس،ايتارتاس ،شين هوا و كيودو به زبان اصلي و برگردان فارسي را براي علاقه مندان فراهم آورده است.

«منابع و مآخذ»

1.معتمدنژاد،كاظم، " وسايل ارتباط جمعي" ،چاپ اول ،انتشارات دانشگاه علامه طباطبايي،تهران ،1384.

2.دادرس،تقي، " ققنوس تبليغات (درآمدي بر اصول و فنون تبليغ) " ،انتشارات محقق اردبيلي، 1389.

3.نشريه « كارگزار روابط عمومي» ،زمستان 83..

4.مقاله « خبرگزاري هاي روسيه» ،امير ترقي نژاد.

5.مقاله «بررسي تاريخي نقش خبرگزاری‌ها در جنگ و صلح» ،نشريه جهان اقتصاد،شماره 18 ، 19/8/83 .

6.مقاله «اول متن،بعد صدا وتصوير»،عليرضا عبادتي.

7.مقاله «خبرگزاري رويتر»،نشريه اقتصاد ديرپا،4/8/83..

سايت ها:

1. www.ap.org

2. www.isna.ir

3. http://en.wikpedia.org/wiki/agence-france