تاريخ تحليلي علم ارتباطات

 نكاتي ازكتاب « تاريخ تحليلي علم ارتباطات» – دو جلدي – اورت راجرز-مترجم:غلام رضا آذري .

  * دردنياي رسانه‌هاي جمعي ازآغاز ، فلسفه ارتباطات ، رنگ و بوي « پديدار شناسانه » داشت و نظريه‌پردازان بزرگي چون« كولي ، ميد ، ديويي و پارك »به تاثيرهاي اجتماعي رسانه روي آوردند.

  * مكتب آيووا با دو فلسفه متفاوت روش‌شناسانه، نخست با اقدامات كورت لويي در باب پويايي گروهي و ارتباطات گروهي آشكار شد و دوم با خدمت‌هاي كمي گرايانه « مانفرد كوهن» همراه بود.

  * اموري گريفين ارتباطات را به چهار دسته طبقه بندي كرده‌است :1- ارتباطات ميان‌فردي 2- ارتباطات گروهي و عمومي 3- ارتباطات جمعي 4- ارتباطات فرهنگي وميان فرهنگي .

  * اصطلاح « بيگانه »(Stranger) درآرا و عقايد جامعه‌شناس بزرگ « گئورگ زيمل » (1918-1858) به شخصي اطلاق مي‌شود كه مانند اشخاص فقير ، ميانجي ، ماجراجو و ... يكي از سنخ‌هاي اجتماعي را تشكيل مي‌دهند سنخ بيگانه در اصطلاح شناسي زيمل ، فرد آواره اي نيست كه «امروز بيايد وفردا برود » و هيچ گونه پايگاه و ساختار خاصي نداشته باشد ، برعكس او شخصي است كه « امروزه مي‌آيد و فردا مي‌ماند » زيرا در چارچوب يك گروه مكاني خاص تثبيت مي‌شود و پايگاه او بااين واقعيت مشخص مي‌شودكه از آغاز به آن پايگاه تعلق نداشته است و هر آن ممكن است آنجا را ترك كند بيگانه عنصري از يك گروه است با اين تفاوت كه عضو كامل آن نيست از اين رو به او نقشي محول مي‌شود كه هيچ يك از اعضاي ديگر نمي‌توانند آن نقش را ايفا كنند . او به خاطر اين تعلق ناقص به امور گروه ،مي‌تواند به چنان سطحي از بي‌طرفي دست يابد كه براي اعضاي ديگر گروه دسترسي‌پذير نيست . سنخ بيگانه درنقطه نظرات زيمل،پايگاه اجتماعي‌اش را تنها از رهگذر روابط متقابل به دست مي‌آورد .

  * زندگي‌نامه ويلبر لانگ شرام : وي در ماريتا در ايالت اوهايو در1907 متولد شد اجداد وي از منطقه شرام‌بورگ آلمان به اين مكان كوچيدند پدرش وكيل بود . وي در 5 سالگي در اثر عمل جراحي ناموفقي به اختلال لكنت زبان دچار شد .در مراسم جشن دانش آموختگان به جاي سخنراني فلوت نواخت . در سال 1928 دررشته تاريخ و علوم سياسي فارغ التحصيل شد. بعد وارد رشته ارتباطات شد . درسال 1930با شيوه گفتار درماني بر لكنت زبان خود فايق آمد و به تدريس مشغول شد . سپس مدرك كارشناسي ارشد در رشته «تمدن آمريكايي» را گرفت بهترين استاد وي آلفرد نورث وايتهد (1947-1861) بود . او نيز به لكنت زبان دچار بود. درسال 1932درجه دكتراي تحصصي ادبيات انگليسي از آيووا- در 1934فوق دكتراي روانشناسي آزمايشي -1973پروفسوري ارتباطات بين‌الملل ازاستنفورد (فوت 1987).

  * اگوست كنت(1857-1798) اثبات‌گرايي و پدرجامعه‌شناسي

  * اميل دوركيم(1917-1858) نحستين مقام استادي جامعه شناسي در پاريس(1913 )-كتاب خودكشي  بنيان‌گذار جامعه‌شناسي نوين به همراه زيمل.

  * گئورگ زيمل (1918-1858) بانفوذترين فرد مكتب شيكاگو – مفاهيم شبكه اجتماعي ، بوم‌شناسي شهري ، فاصله اجتماعي و انسان حاشيه‌اي از اوست.

  * گابريل تارد (1904-1843) نظريه تقليد – كتاب افكار و توده‌ها و قوانين تقليد.

  * ماكس وبر (1920-1846)استاد فلسفه اما از مهمترين و تاثيرگذارترين جامعه شناسان ؛ كتاب اخلاق پروتستاني و روح سرمايه داري- مفاهيم ديوان‌سالاري ، سلسله مراتب ، درون فهمي و همدلي و جاذبه جادويي را مطرح كرد .

  * ويلهلم ونت (1920-1832) روانشناس – بنيان‌گذار نخستين آزمايشگاه روانشناسي جهان در دانشگاه لايپزيك. ونت درآغاز تحت تاثير كتاب داروين يعني بروز هيجانات در انسان و حيوانات قرار گرفت.تي ازكتاب « تاريخ تحليلي علم ارتباطات» – دو جلدي – اورت راجرز-مترجم:غلام رضا آذري .

وسايل ارتباط جمعي

خلاصه ای از كتاب « وسايل  ارتباط جمعي»

* مثلث ارتباطات: 1- ارتباطات كامپيوتري 2- ارتباطات دور 3- ارتباطات وسايل‌ارتباط‌جمعي

  * وظيفه و نقش اساسي وسايل ارتباطي ، انتشار جريان رويدادهاي اجتماعي است  برخي جامعه‌شناسان براي مطبوعات و راديو و تلويزيون وسينما نقش «آموزش موازي » يا «آموزش دائمي »قايل هستند وسايل ارتباطي با بخش اطلاعات ومعلومات جديد وظيفه آموزشي راانجام مي‌دهند.

  * وظايف اجتماعي وسايل‌ارتباط‌جمعي :1-وظايف خبري وآموزشي 2- وظايف راهنمايي و رهبري 3-وظايف تفريحي تبليغي ( انسان به سوي يك نوع«تمدن فراغت» گام        برمي دارد )

  * اصل آزادي مطبوعات براي اولين بار د ر«اعلاميه حقوق بشر و شهروند»انقلاب كبير فرانسه د رسال1789 به رسميت شناخته شد و مطبوعات به ركن چهارم دموكراسي تبديل شد

  * روژه كلوس وظايف اجتماعي وسايل ارتباط  جمعي : الف) وظايف ارتباط فكري (1-اطلاع و آگاهي 2- پرورش 3- بيان 4- اجبار )به نام خدا) وظايف رواني اجتماعي (  1- همبستگي اجتماعي 2- سرگرمي 3-د رمان رواني )

 *  آلفرد سووي فرانسوي وسايل خبري، كليد دموكراسي : آزادگان اجتماع ، افراد آگاه و مطلع هستند و افراد ناآگاه و محروم از خبر، در رقيت به سر مي‌برند.

  * مكتب جامعه شناسي ارتباطات توسط هارولد لاسول پايه گذاري شده كه به تاثير پيام‌هاي ارتباطي در جوامع توجه دارد – مكتب تحول انگيزي ارتباطات توسط مارشال مك‌لوهان كه براي وسايل‌ارتباط‌جمعي درجريان دگرگوني هاي جوامع انساني نقش بسيارموثرقايل است، مكتب ديگري از اين مكتب ريشه گرفته كه پيام‌هاي ارتباطي را به عنوان «فرهنگ توده »مطالعه مي‌كند  برنارد روزنبرگ آمريكايي و ادگار مورن فرانسوي از سر دسته هاي مكتب اخير مي‌باشند .

  * پل لازارسفلد جامعه شناس ارتباطات  آمريكايي دو جنبه براي آثار وسايل ارتباطي قايل است  :1- آثار و نتايج زودرس و قابل پيش بيني (در آمريكا )2- آثار ديررس كه غير قابل پيش بيني(دراروپا به  خصوص فرانسه )

  * كلمه ارتباط بطور مفرد به معناي جرياني است كه ضمن آن يك پيام از يك منشأ به يك مخاطب منتقل مي‌شود – كلمه ارتباط به صورت جمع به وسايل و روش‌هاي ارتباطي اطلاق مي‌شود .

   * چارلز كولي در1909 دركتاب«سازمان اجتماعي » : بهترين نوع اين تكنيك‌ها آن‌ها هستند كه ارتباط را از قيدوبند محدوديت‌هاي زماني و مكاني رها مي سازند .

  * بين ارتباط و اطلاع نسبت جزء به كل برقرار است . يعني هر خبر و اطلاعي يك نوع ارتباط تلقي مي‌شود ولي هر ارتباطي ، اطلاع و خبر محسوب نمي‌شود .

  * لايبنتيز آلماني نخستين كسي است كه موضوع سنجش مقداري  پيام‌هاي ارتباطي را مطرح كرده است.

  * كلود شانون در نظريه تئوري رياضي اطلاع از روش شمارش تصاعدي اعداد زوج استفاده كرد .

  *  تدارك اطلاعات و معلومات به وسيله ماشين‌هاي خودكار اطلاع‌پردازي ناميده مي‌شود كه با روش‌ها و تكنيك‌هاي خاص،اطلاعات و معلومات گوناگون مورد محاسبه و تجزيه وتحليل قرار مي‌گيرد .

  * علم سيبرينتيك ،مكمل تئوري اطلاع و علم اطلاع‌پردازي است سيبرنتيك يوناني است به معني فرمانروايي و حكومت است درزبان‌هاي اروپايي هم اين كلمه براي اولين بارتوسط آندره آمپر د ر1834 درطبقه بندي علوم به معناي حكومت و شعبه‌اي از علم سياست استعمال شده است.(معادل فارسي آن علم « هدايت و كنترل يا خودفرمايي » است.)

  * سيبرينتيك معرف علمي است كه به انسان يا ماشين خودكار ،امكان حكومت كردن و فرمان دادن مي‌دهد .

  * مبتكر علم جديد سيبرنتيك« نوربرت ويز»  است كه در سال 1947 كتابي با اين نام منتشر كرد وي سيبرنتيك را علم كنترل و انتقال پيام‌ها نزد انسان و ماشين‌ها معرفي مي‌كند وي در علم سيبرنتيك ضمن انتقاد از تئوري رياضي اطلاع ، حوزه عمل اين تئوري را گسترش مي‌دهد و خود نيز تئوري  « بازگشت اطلاع » را بر آن مي‌افزايد . تهيه و تنظيم پيام‌ها و اطلاعات منتقل كرده و به جريان انداختن و كنترل آنها،درسيبرنتيك اهميت فراواني دارد موارد استفاده سيبرنتيك در ارتباطات بيشتر از لحاظ طرز جريان پيام و تاثير آن بر گيرنده پيام اهميت پيدا مي‌كند .

  * عوامل اصلي جريان ارتباطي شامل پيام دهنده، پيام ، پيام گيرنده،و عوامل فرعي يعني وسايل ارتباط گر ، رمزگذار ،رمز ياب و باز گشت پيام در نظر گرفت .

  * ارتباطات غيرمستقيمي كه از طريق مطبوعات پرتيراژ و مخصوصا وسايل ارتباطي نوين نظير راديو تلويزيون بين گروه‌هاي وسيع انساني ايجاد مي‌گردد« ارتباط توده‌اي يا جمعي »  ناميده مي‌شود.